
Soomaaliya oo Rasmi u Soo Gabagabeysay Xafiiska Xuquuqul Insaanka Qaramada Midoobay
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta si rasmi ah u soo gabagabeysay hawsha Xafiiska Arrimaha Xuquuqul Insaanka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, iyadoo mas'uuliyadda arrimaha Xuquuqul Insaanka si buuxda loogu wareejiyay hay'adaha qaranka.
Geeddi-socodka Wareejinta
Geeddi-socodka wareejinta ayaa soo maray wada-hadallo iyo diyaar-garow heer qaran iyo heer caalami ah, oo ay ka mid ahaayeen kulamo ka dhacay Muqdisho, Geneva iyo New York. Waxaa hoggaaminayay Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka XFS, Amb. Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi, iyadoo ay ka qeyb qaateen maamulka Wasaaradda, agaasimeyaal, la-taliyeyaal, khubaro iyo shaqaale Soomaaliyeed.
Xafiiska Arrimaha Xuquuqul Insaanka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya wuxuu hoos imaanayay UNTMIS/HRPG, waxaana geeddi-socodka loo maray diyaarinta heerka qaranka iyo caalamka si loo hubiyo in lahaanshaha iyo hoggaaminta arrimaha Xuquuqul Insaanka ay si buuxda u wareegto hay'adaha Soomaaliyeed.
Dhismaha Aragtida Qaranka
Tallaabadan ayaa qeyb ka ah dadaallada lagu xoojinayo lahaanshaha iyo hoggaaminta qaranka ee ajandaha Xuquuqul Insaanka, iyadoo Soomaaliya ay sii xoojinayso hay'adaha u xilsaaran ilaalinta iyo horumarinta xuquuqda muwaadiniinta. Dowladdu waxay sheegtay in geeddi-socodka ay saldhig u ahaayeen horumarrada Soomaaliya ka sameysay dhinaca Xuquuqul Insaanka, go'aannada dowladda iyo xoojinta Guddiga Madaxa-bannaan ee Xuquuqul Insaanka Qaranka Soomaaliya.
Shirweynihii Qaran ee Xuquuqul Insaanka ee Maarso 2025 ayaa sidoo kale lagu tilmaamay inuu door ka qaatay dhismaha aragti qaran oo ku wajahan ilaalinta Xuquuqda Aadanaha, waxaana tallaabadan loo arkaa mid ka mid ah tallaabooyinka ugu muhiimsan ee lagu xoojinayo hoggaaminta qaranka ee arrimaha Xuquuqul Insaanka.
Marxaladda Cusub ee Xuquuqul Insaanka
Xiritaanka xafiiska Qaramada Midoobay looma arko dhammaadka taageerada iyo shaqada Xuquuqul Insaanka, balse wuxuu calaamad u yahay marxalad cusub oo hay'adaha Soomaaliyeed ay si toos ah ugu qaadanayaan masuuliyadda ilaalinta, horumarinta iyo u doodista xuquuqda muwaadiniinta. Marxaladdan cusub waxay Soomaaliya ka doonaysaa xoojinta hay'adaha, isla-xisaabtanka, ku dhaqanka sharciga iyo gudashada waajibaadka dastuuriga ah iyo kuwa caalamiga ah ee la xiriira Xuquuqul Insaanka.
Soomaaliya waxay maanta soo gabagabeysay cutub, waxayna furtay mid cusub—cutub ay hay'adaha qaranku leeyihiin, hoggaaminayaan, kana mas'uul yihiin ilaalinta Xuquuqda Aadanaha, taas oo muujinaysa in dowladdu ay diyaar u tahay inay qaaddo mas'uuliyadda Xuquuqul Insaanka si toos ah.
On 17 September 2026, the Federal Government of Somalia formally concluded the operations of the United Nations Office for Human Rights in Somalia, which had operated under UNTMIS/HRPG, marking a full transfer of human rights responsibilities to domestic bodies.
A Deliberate and Multilateral Transition Process
The closure followed extensive national and international consultations, including meetings held in Mogadishu, Geneva, and New York, designed to ensure a smooth handover of duties and oversight functions.
Ambassador Khadija Maxamed Al-Makhzoumi, Minister of the Ministry of Family and Human Rights Development, led the process, supported by ministry officials, advisors, experts, and Somali staff across all levels.
Strengthening National Human Rights Architecture
The government stated that the transition was underpinned by Somalia's own progress in human rights, including policy decisions and the reinforcement of the Independent National Human Rights Commission.
The National Human Rights Conference held in March 2025 also played a key role in shaping a unified national vision for the protection and promotion of human rights across the country.
A New Chapter for Somali Human Rights Governance
The shutdown of the UN office does not signal the end of human rights support, but rather marks a new phase where Somali institutions will directly assume responsibility for safeguarding, advancing, and advocating for citizens' rights.
This new era demands stronger institutions, accountability, rule of law, and the fulfilment of both constitutional and international obligations related to human rights protection.
Ilaha iyo xuquuqda sawirka
Sawir: Goobjoog Xigasho



